Jakie ćwiczenia wykonywać, kiedy dziecko ma lateralizację niejednorodną lub nieustaloną?
W trzecim i ostatnim artykule na temat lateralizacji znajdziesz odpowiedzi na następujące pytania:
- co zrobić, kiedy dziecko ma lateralizację niejednorodną lub nieustaloną,
- o czym pamiętać wykonując ćwiczenia,
- jakie ćwiczenia zastosować.
Pozostałe artykuły na temat lateralizacji:
- Lateralizacja – co warto o niej wiedzieć? – dostępny jest tutaj >
- Badanie lateralizacji u dziecka – dostępny jest tutaj >
Co zrobić, kiedy dziecko ma lateralizację niejednorodną lub nieustaloną?
Po pierwsze zachować spokój i nie panikować 😊 Dziecko z zaburzoną lateralizacją potrzebuje ćwiczeń wspierających jego mózg, gdyż (jak wiemy z poprzednich artykułów) lateralizacja wynika z pracy półkul mózgowych. Kiedy mamy do czynienia z lateralizacją skrzyżowaną lub nieustaloną ważna jest stymulacja przede wszystkim lewej półkuli mózgu (językowej). Istotne jest także wspieranie dziecka m.in. w zakresie motoryki małej oraz dużej, percepcji wzrokowej i słuchowej, koordynacji wzrokowo-ruchowej i wzrokowo-słuchowej, pamięci symultanicznej i sekwencyjnej oraz koncentracji uwagi.
Ważne!
Wykonywanie ćwiczeń przez dziecko będzie miało sens i przyniesie efekty tylko wtedy, kiedy będziemy pamiętać o:
- Systematyczności – ćwiczenia powinny być wykonywane codziennie przez minimum 30 minut.
- Odpowiednim miejscu – miejsce powinno sprzyjać pracy, a więc być ciche, pozbawione rozpraszaczy, umożliwiające wyciszenie się i skupienie uwagi.
- Wyeliminowaniu rozpraszaczy – należy wyciszyć lub wyłączyć wszystkie urządzenia cyfrowe (tablet, telefon, komputer, telewizor), radio oraz grające zabawki.
Poniższe ćwiczenia są proste, dlatego z powodzeniem można wykonywać je w domu. Są one wskazane dla dzieci z zaburzoną lateralizacją, jednak miejmy na uwadze, że ich wykonywanie sprzyja ogólnemu rozwojowi dziecka, dlatego warto wplatać je w codzienne aktywności.
ĆWICZENIA STYMULUJĄCE LEWĄ PÓŁKULĘ MÓZGU
Na początku mała powtórka dotycząca pracy lewej półkuli mózgu. Otóż półkula lewa odpowiada m.in. za mowę, logiczne myślenie, analizowanie, przetwarzanie linearne, czyli porządkowanie od lewej do prawej, a także bierze udział w pisaniu, czytaniu i liczeniu. W związku z tym wykonywanie ćwiczeń lewopółkulowych jest niezwykle ważne, aby dziecko miało szanse opanować podstawowe umiejętności szkolne.
Jakie ćwiczenia wykonywać?
- Szeregi – układanie elementów wg określonej kolejności (np. od najmniejszego do największego).
- Sekwencje – układanie ciągów (znaków, symboli itp.) wg określonych wytycznych (np. 3 kredki zielone, 2 niebieskie i 1 żółta). Inne przykłady sekwencji to: czasowe, ruchowe, słuchowe, graficzne.
Ważne, żeby układać elementy od lewej do prawej strony (zgodnie z kierunkiem czytania).
- Kategoryzacje – dzielenie na określone grupy wg konkretnej cechy wspólnej (np. grupa drewnianych klocków kolorowych, grupa miękkich piłeczek żółtych itp.).
- Układanki lewopółkulowe – m.in. naśladowanie wzoru ułożonego przez kogoś lub układanie wzorów z pamięci. Na rynku znajdziemy mnóstwo gotowych pomocy z tego zakresu.
- Kodowanie – zapisywanie informacji w postaci kodu (szyfru). Dzieci uwielbiają ćwiczenia z kodowaniem!
ĆWICZENIA PAMIĘCI SYMULTANICZNEJ (PRAWOPÓŁKULOWEJ) I SEKWENCYJNEJ (LEWOPÓŁKULOWEJ) – bardzo dobre ćwiczenia z tego zakresu znajdziecie tutaj >
ĆWICZENIA PERCEPCJI SŁUCHOWEJ
- dzielenie wyrazów na sylaby z klaskaniem, np. „ma-ma”,
- dzielenie zdań na wyrazy,
- wydzielanie głoski na początku, na końcu i w środku wyrazu,
- wyszukiwanie obrazków na dana głoskę, np. „k” – „kot”,
- grupowanie obrazków na tą samą głoskę (np. las, list, liść),
- wystukiwanie rytmu,
- wsłuchiwanie się i rozpoznawanie dźwięków z otoczenia,
- naśladowanie dźwięków,
- śpiewanie piosenek.
Więcej ćwiczeń percepcji słuchowej znajdziecie tutaj >
ĆWICZENIA PERCEPCJI WZROKOWEJ
- odnajdywanie podobieństw i różnic w prezentowanych obrazkach,
- łączenie w pary jednakowych obrazków,
- odwracanie wzorów,
- składanie obrazka pociętego na części,
- układanie elementów wg wzoru – klocki, puzzle,
- ćwiczenia grafomotoryczne: rysowanie wzorów, obrysowywanie kształtów, rysowanie po śladzie itp.
Więcej ćwiczeń percepcji wzrokowej znajdziecie tutaj >
ĆWICZENIA MOTORYKI MAŁEJ
- rysowania palcami, pędzlem, gąbką itp.,
- kolorowanie,
- tworzenie wydzieranek z papieru,
- nawlekanie koralików,
- lepienie z plasteliny,
- wrzucanie drobnych przedmiotów, np. koralików do butelki (ćwiczenie to można wykonać szczypcami – wtedy jest trudniejsze),
- sznurowanie butów, zapinanie guzików itp. czynności samoobsługowe.
Przypomnienie! Rysujemy od lewej do prawej strony, z góry na dół.
Więcej ćwiczeń motoryki małej znajdziecie tutaj >
Ćwiczenia, które angażują wzrok i ruch to ĆWICZENIA KOORDYNACJI WZROKOWO-RUCHOWEJ
ĆWICZENIA MOTORYKI DUŻEJ
- bieganie,
- wchodzenie i schodzenie po schodach,
- pokonywanie przeszkód (np. na placu zabaw),
- stanie na jednej nodze,
- wykonywanie podskoków na jednej nodze i obunóż,
- zabawy z piłką – rzucanie i łapanie piłki, z różnych odległości,
- pływanie,
- jazda na rowerze,
- gry i zabawy zespołowe.
W kontekście lateralizacji ważne będą także:
ĆWICZENIA ORIENTACJI W ZAKRESIE WŁASNEGO CIAŁA I PRZESTRZENI
- rzucanie lub kopanie piłki – raz w jedną, raz w drugą stronę/do celu/na zmianę z przeciwnikiem,
- ćwiczenia równoważne – np. chodzenie po krawężniku/ławeczce czy z woreczkiem na głowie, utrzymując równowagę,
- wspinanie się na drabinę (ważne jest tutaj naprzemienne dostawianie rąk i nóg),
- ćwiczenia z komendami dotyczącymi schematu ciała (np. podnieś prawą nogę, a lewą ręką złap się za nos itp.),
- zabawy ruchowe z przemieszczaniem się w przestrzeni (np. do tyłu, w prawo, w lewo itd.).
Dziękuję, że dotrwaliście do końca. Tym samym zamykamy zagadnienia dotyczące lateralizacji. Mam nadzieję, że wiedza w tym temacie została usystematyzowana 🙂
Źródła:
- Cieszyńska J., Wczesna interwencja terapeutyczna, Wydawnictwo Edukacyjne, Kraków 2007.
- Cieszyńska-Rożek J., Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci, Centrum Metody Krakowskiej, Kraków 2016.
