Opinia a orzeczenie

Czym różnią się te dwa dokumenty?


Z artykułu dowiesz się:

  • czym różni się opinia od orzeczenia,
  • gdzie można uzyskać tego typu dokumenty,
  • czego dotyczą opinie i orzeczenia najczęściej spotykane w szkole,
  • co może zrobić rodzic po odebraniu opinii lub orzeczenia,
  • jakie korzyści dla ucznia niesie ze sobą posiadanie opinii bądź orzeczenia.


Pracując w szkole jako pedagog dostrzegam dużą trudność z poprawnym nazewnictwem dwóch różnych od siebie dokumentów. Mowa o opiniach i orzeczeniach. Jest to problematyczne zarówno dla nauczycieli, jak i rodziców, którzy używają słów zamiennie, jakby były one synonimiczne. Nic bardziej mylnego. Opinia, jest zupełnie innym dokumentem niż orzeczenie, dlatego nie można traktować ich tak samo. W związku z tym postanowiłam krótko scharakteryzować każdy z nich, aby nie było już wątpliwości, czy mamy do czynienia z opinią czy orzeczeniem.


Na początku warto zaznajomić się z dokumentami zawierającymi informacje dotyczące opinii i orzeczeń:


Zarówno opinie, jak i orzeczenia wydawane są przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne na wniosek rodziców/ prawnych opiekunów lub na wniosek pełnoletniego ucznia. W przypadku orzeczeń musi to być poradnia publiczna, w przypadku opinii, niekoniecznie. Miejmy jednak na uwadze fakt, że od 1 września 2017 r. niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne nie mogą wydawać także opinii (źródło informacji – tutaj >):

  • w sprawie spełniania obowiązku szkolnego poza szkołą (art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe),
  • udzielenia zezwolenia na indywidualny program lub tok nauki (§  6 rozporządzenia w sprawie indywidualnego toku lub programu nauki),
  • zindywidualizowanej ścieżki kształcenia (§ 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach),
  • od 1 lutego 2017 r. – o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (art. 314 ust. 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, art. 127 ust. 10 ustawy Prawo oświatowe). Opinia ta ma moc orzeczenia. 

Więcej na temat wczesnego wspomagania rozwoju możecie przeczytać
– tutaj >


Osoba analizująca orzeczenie lub opinię powinna skoncentrować się przede wszystkim na:

  • mocnych stronach dziecka,
  • słabych stronach, a więc obszarach, które sprawiają trudność,
  • rodzaju pomocy i formach wsparcia, których dziecko wymaga.

ORZECZENIE

Orzeczenia wydają zespoły orzekające działające w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. W szkole najczęściej spotykamy się z orzeczeniami:

  • o potrzebie kształcenia specjalnego – dla uczniów niepełnosprawnych (niesłyszących, słabosłyszących, niewidomych, słabowidzących, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, z niepełnosprawnościami sprzężonymi), niedostosowanych społecznie lub zagrożonych niedostosowaniem społecznym,
  • o potrzebie indywidualnego nauczania lub o potrzebie indywidualnego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego – dla uczniów, którym stan zdrowia znacznie utrudnia bądź uniemożliwia uczęszczanie do szkoły/przedszkola,
  • o potrzebie zajęć rewalidacyjno – wychowawczych – dla uczniów z niepełnosprawnością głęboką. 

Więcej na temat orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego możecie przeczytać
– tutaj >


Mam orzeczenie i co dalej?

  1. Rodzic może, ale nie musi (decyzja jest dobrowolna) złożyć orzeczenie w szkole do której uczęszcza dziecko.
  2. Wszyscy specjaliści, wychowawca oraz nauczyciele uczący ucznia mają obowiązek zapoznać się z diagnozą i zaleceniami z orzeczenia.
  3. Na podstawie orzeczenia oraz wcześniej przeprowadzanej WOPFU (Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania) zespół specjalistów oraz nauczycieli uczących dziecko opracowuje IPET, czyli Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny.
  4. Rodzice mają prawo uczestniczyć w opracowywaniu, jak i nanoszeniu zmian do IPET-u oraz WOPFU, a także w spotkaniach zespołu.
  5. Ważne jest pisemne zawiadomienie rodzica o terminie każdego spotkania zespołu i umożliwienie rodzicowi uczestnictwa w nim.
  6. Spotkania zespołu odbywają się nie rzadziej niż 2 razy w roku.
  7. Dyrektor jest odpowiedzialny za przekazanie rodzicowi kopii IPET-U oraz WOPFU.

Więcej na temat kształcenia specjalnego dla uczniów z orzeczeniem przeczytacie
tutaj >


Po co orzeczenie?

Orzeczenie ma charakter administracyjny. Posiadając orzeczenie placówka zobowiązana jest do realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu (jest to obligatoryjne i bezdyskusyjne), natomiast uczeń ma prawo:

  • do specjalnej organizacji kształcenia w szkole z uwagi na swoją niepełnosprawność,
  • mieć zapewnione niezbędne warunki do nauki, np. sprzęt rehabilitacyjny, odpowiednie środki dydaktyczne,
  • zostać objęty zajęciami specjalistycznymi (rewalidacja, socjoterapia, zajęcia resocjalizacyjne),
  • korzystać w pełni z życia szkolnego – placówka powinna zadbać o integrację niepełnosprawnego ucznia z pełnosprawnymi rówieśnikami.

Ważne! Rodzice mogą odwołać się w związku z wydanym orzeczeniem.


OPINIA

Opinie wydawane są po diagnozie dziecka w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Mogą być sporządzone przez zespół specjalistów poradni lub przez jednego specjalistę, np. psychologa lub pedagoga. Powód dla którego dziecko zgłasza się do poradni powinien być ujęty we wniosku, który składa się w poradni. Zwykle dotyczy on trudności edukacyjnych dziecka.


Opinie, z którymi najczęściej spotkamy się w szkole dotyczą:


Mam opinię i co dalej?

  1. Po odebraniu opinii z poradni rodzic może przedłożyć dokument w szkole do której uczęszcza dziecko. Pamiętajmy jednak, że jest to prawo rodzica, nie obowiązek, w związku z tym rodzic może tego nie zrobić i zachować opinie dla siebie.
  2. Kiedy opinia jest w szkole, nauczyciele uczący ucznia, wychowawca oraz pedagog szkolny, u którego zwykle znajduje się dokument, zobligowani są do zapoznania się opinią. Najważniejsze jest tutaj zwrócenie uwagi na wskazówki dotyczące pracy z uczniem.
  3. Dla ucznia zostaje opracowany arkusz z dostosowaniem wymagań do indywidulnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych wraz z zalecanymi formami pomocy.
  4. Rodzic otrzymuje informację, z jakich form pomocy może skorzystać dziecko na terenie szkoły. Jeśli zgadza się na zaproponowane działania podpisuje zgodę na poszczególne zajęcia, co tym samym uruchamia proces udzielenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej dziecku na terenie szkoły.

Proces przyjmowania opinii i przekazywania jej treści wśród kadry pedagogicznej, a także procedura udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, w każdej szkole może wyglądać inaczej, dlatego na potrzeby artykułu ujęłam to bardzo ogólnie.


Ważne! Pamiętajmy, że opinia nie ma charakteru administracyjnego, czyli nie można się od niej odwołać (jest to zasadnicza różnica, w kontekście orzeczenia).


Po co opinia?

Posiadając opinię uczeń może korzystać w szkole z pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a więc szeregu działań, które mają za zadanie ułatwić mu funkcjonowanie oraz poradzenie sobie z trudnościami. Zwykle w opinii znajdziemy następujące zalecane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej:

  1. między innymi zajęcia korekcyjno-kompensacyjne, dydaktyczno-wyrównawcze, logopedyczne, rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne,
  2. dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb ucznia, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się poprzez:
  • wydłużenie czasu przeznaczonego na czytanie i pisanie
  • nieocenianie poziomu poprawności ortograficznej
  • niedocenianie poziomu graficznego prac
  • pomoc w analizie złożonych instrukcji i poleceń, szczególnie tych wyrażonych na piśmie
  • częste przypominanie dyktowanego tekstu,
  • uwzględnienie wpływu deficytów na naukę poszczególnych przedmiotów,
  1. dostosowanie warunków i form sprawdzianów i egzaminów zewnętrznych do indywidualnych potrzeb ucznia ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się.

Rodzaj pomocy uzależniony jest od tego, co znalazło się w opinii.


Artykuł dotyczący pomocy psychologiczno-pedagogicznej możecie przeczytać tutaj >


Jeśli dotarliście do końca jestem pewna, że nie będziecie mieli żadnych wątpliwości, co do tego czym jest orzeczenie, a czym opinia 😉

18 komentarzy

  • Co zrobić jak szkoła ma opinie ale chce orzeczenie bo wg szkoly opinia nic dziecku nie daje a jak bedzie orzeczenie to więcej korzyści bedzie dla dziecka.

    • Po pierwsze trzeba porozmawiać z rodzicami o spostrzeżeniach szkoły dotyczących trudności dziecka oraz efektywności udzielanej mu pomocy na terenie szkoły, a także o korzyściach, jakie dawałoby dziecku orzeczenie, ale proszę pamiętać, że to rodzic i tylko rodzic decyduje czy dziecko będzie diagnozowane w kierunku orzeczenia. Sama chęć szkoły nie wystarczy, poza tym nie wiemy jak dziecko „wypadnie” w badaniach – innymi słowy czy orzeczenie zostanie mu przyznane. Dziecko idące na badania do poradni psychologiczno-pedagogicznej powinno otrzymać od szkoły rzetelną opinię na temat jego funkcjonowania oraz informację o zajęciach z jakich korzysta w szkole w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Podsumowując pierwszym krokiem powinna być rozmowa z rodzicami dziecka.

  • Dzień dobry
    Chciałabym zapytać o taką rzecz.
    Mianowicie , moje dziecko ma opinię nie orzeczenie.
    Trudności są ogromne z nauką najgorzej matematyka i języki obce.
    Chciałabym zwolnić dziecko z języka dodatkowego tym bardziej , że ledwo radzi sobie z podstawowym językiem obcym a niestety nie ukrywam, że słowo „dodatkowy”, to tylko słowo. Od ucznia wymaga się tyle samo co od języka wiodącego.
    Nie wiem jak to ugryźć i co zrobić?
    Proszę o jakoś wskazówkę

    • Z przepisów prawa wynika, że zwolnienie z drugiego języka przysługuje dziecku z wadą słuchu, z głęboką dysleksją rozwojową, z afazją, z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera na wniosek rodzica (lub pełnoletniego ucznia), ale odpowiedni zapis musi być w posiadanej przez dziecko opinii (lub orzeczeniu). Moim zdaniem W Państwa sytuacji należałoby skontaktować się z poradnią, przedstawić sytuację i poprosić o ponowne badanie. Dobrze będzie przedłożyć w poradni opinię nauczycieli pracujących z uczniem o jego trudnościach. Jeśli otrzyma Pani opinię z poradni, w której będzie zapis o zwolnieniu dziecka z drugiego języka, wtedy składa Pani wniosek wraz z opinią z poradni do Dyrektora szkoły, który wydaje decyzję o zwolnieniu ucznia z nauki drugiego języka do końca etapu edukacyjnego.

  • Witam czy opinia z poradni niepublicznej wystarczy żeby mój pełnoletni syn na maturze mógł korzystać z komputera zamiast samemu
    pisać.

    Pozdrawiam Małgorzata

    • Dzień dobry Pani Małgorzato, wszystko zależy czy niepubliczna poradnia, z której jest opinia, jest na prawach publicznej poradni – chodzi o to, aby placówka spełniała warunki określone w art. 168 ustawy Prawo oświatowe.

  • Dzień dobry. Bardzo proszę o pomoc i wyjaśnienie. Moje dziecko ma opinię o wysokim ryzyku dysleksji, zindywidualizowana ścieżkę nauczania i jest w 4 klasie ale 10 lat kończy w grudniu. Byliśmy przekonani, że w chwili ukończenia 10tego roku życia, możemy wystąpić o orzeczenie ale dziś dowiedzieliśmy się, że niestety nie i że opinia jak i ścieżka, przyznane są na czały rok szkolny. Możemy wystąpić o orzeczenie dopiero we wrześniu kolejnego roku. Szkoła wywiązuje się z zawartych wytycznych z opinią ale są to jedynie wskazówki a nie podstawa prawna dla szkoły, o czym mamy wielokrotnie przypominane. Proszę o podpowiedź, czy my jako rodzice mamy prawo nalegać na wystawienie orzeczenia teraz czy musimy czekać do końca tego roku szkolnego. Proszę też o wyszczególnienie praw przysługującym dziecku przy opinii a przy orzeczeniu.

    • Dzień dobry, sytuacja opisana przez Panią jest złożona i ciężko udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Brakuje mi także kilku informacji, które byłyby znaczące w całej sytuacji. Myślę, że to co możecie Państwo zrobić to skontaktować się z poradnią, która przyznała zindywidualizowaną ścieżkę i porozmawiać z dyrekcją poradni na temat tego, jak sprawa wygląda i na czym Państwu zależy. Trzeba wziąć pod uwagę, że przy wydawaniu orzeczenia nie ma znaczenia czy dziecko ma ukończone 10 lat, natomiast jeśli chodzi o opinię dysleksji jest ona wydawana po ukończeniu klasy 3, w klasach 1-3 mówimy o ryzyku dysleksji. Pytanie także z jakiej kategorii orzeczniczej miałoby zostać wydane orzeczenie? Zindywidualizowana ścieżka kształcenia daje wiele dodatkowych możliwości dla dziecka i opinia jest dokumentem obligatoryjnym dla szkoły, co oznacza, że zawarte w niej zalecenia należy respektować (zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach). W przypadku orzeczenia podstawą prawną jest rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Zachęcam do zapoznania się z moimi artykułami dotyczącymi pomocy psychologiczno-pedagogicznej, kształcenia specjalnego oraz zindywidualizowanej ścieżki kształcenia – myślę, że zawarte w nich informacje będą dla Państwa przydatne. Pozdrawiam serdecznie
      Linki do artykułów:
      https://pedagogonline.pl/pomoc-psychologiczno-pedagogiczna-w-publicznej-szkole-i-przedszkolu/
      https://pedagogonline.pl/orzeczenie-o-potrzebie-ksztalcenia-specjalnego-dla-dziecka-z-niepelnosprawnoscia/
      https://pedagogonline.pl/ksztalcenie-specjalne-dla-dzieci-z-orzeczeniem-o-potrzebie-ksztalcenia-specjalnego/
      https://pedagogonline.pl/zindywidualizowana-sciezka-ksztalcenia/

  • Dzień dobry. Mam problem. Dziecko ma opinie o dysleksji głębokiej. Jest skrajnym wcześniakiem. Rehabilitowany od urodzenia. Obecnie ma 15 lat. Szkoła chciałaby orzeczenie . Kl.I technikum. Więc udałam się do neurologa gdzie wpisano do zaświadczenia tylko hipotonię, ryzyko 25 hbd, że rehabilitowany. Wady posturalne skolioza kifoza. Ma również wadę skomplikowana wzroku. Byłam w poradni i powiedziano mi że jak wydają orzeczenie to opinia przestaje istnieć. To tak jakby nagle go z tego wyleczono. Czy to tak działa.
    Ostatnio czytam o Aspargerze i moje dziecko w to się wpisuje ale nigdy pod tym kątem syna nie diagnozował poradnia mimo że 11 lat tam chodzimy.
    Ogólnie dziecko ma problemu społeczne, nie potrafi nawiązać kontaktu z rówieśnikami, podatny na wszelkie bodźce , wrażliwy na dotyk, wysoki próg bólowy, spastyka,nieprawidłowy rozkład napięcia, wiotkość stawów, zaburzenie motoryki małej, dużej, problem z komunikacją z rówieśnikami,nieadekwatne reakcje,
    Wrażliwy na dźwięki, lubi znać plan dnia (odstępstwa nie są akceptowane), jeśli nie potrafi czegoś zrozumieć płacze. Na pierwszy rzut oka wygląda normalnie. Pomóżcie co z tym zrobić by dziecku pomóż.

    • Dzień dobry, jest wiele niejasności w całej tej sytuacji, dlatego też ciężko jednoznacznie cokolwiek powiedzieć. Ale po pierwsze co do zasady orzeczenie nie znosi wytycznych opinii – innymi słowy dziecko z zespołem Aspergera może mieć również dysleksję. Opisane przez Panią trudności dziecka mogą wskazywać na problemy z integracją sensoryczną – warto byłoby wykonać diagnozę w tym kierunku. Można także zrobić badanie diagnozy autyzmu (ADOS-2). Proszę pamiętać, że diagnozę ostatecznie stawia lekarz psychiatra.

  • Witam,
    Dwa lata temu córka została skierowana przez nauczyciela z technikum (wtedy to była 2 klasa technikum) na badania do Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej ponieważ robi znaczne błędy ortograficzne i interpunkcyjne pomimo że bardzo dobrze zna zasady. Do wszelkich pozostałych pkt skierowania nauczyciel szkolny nie ma zastrzeżeń. Po diagnozie nic u córki w owym czasie nie stwierdzono. Teraz po upływie prawie dwóch lat, nauczyciel nalega by zrobić ponownie badania bo wg niego gdzieś jest problem (córka jest wzorową uczennicą z bardzo dobrymi wynikami w nauce – otrzymuje nawet stypendia) ale niestety błędy ortograficzne to jej zmora choć zasady zna bardzo dobrze. Początkowo chcieliśmy umówić ją do innej poradni bo jakoś nie miałem przekonania do tej po ostatnim badaniu, ale okazuje się że podobno nie można zapisać się do innej (nie chcą przyjąć) bo należy zgłosić się do tej która funkcjonuje w przynależnym rejonie do szkoły.
    Gdy udaliśmy się ze skierowaniem do poradni tej przynależnej do szkoły, nie umówiono nas gdyż stwierdzono że już badanie było wykonywane 2 lata temu i nie ma takiej możliwości.

    • Witam, rzeczywiście tak jest, że jeśli chcemy skorzystać z poradni publicznej należy zgłosić się do rejonowej, czyli tej, do której przynależy szkoła. W przypadku poradni niepublicznych nie ma tego problemu, a więc można wybrać miejsce wedle preferencji. Ciężko mi odnieść się do tego, dlaczego poradnia nie chce ponownie wykonać badania, ale może w takiej sytuacji warto wykonać badanie w innej placówce.

  • Witam, moje pytanie jest odnośnie tego, co robić w przypadku,gdy opinia o dziecku jest przedstawiona w szkole,ale niestety nic nie jest robione w tym kierunku, była interwencja u dyrektora, ale nic się nie zmieniło
    Pozdrawiam

    • Dzień dobry, jeśli posiada Pani opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej i została ona przedłożona w szkole do której uczęszcza dziecko, szkoła jest zobligowana do zastosowania się do zaleceń zawartych w opinii. I tutaj nie ma mowy na żadne odstępstwa. Szkoła musi respektować zapisy opinii, a więc (w zależności od zapisów) m.in. zapewnić dziecku możliwość udziału w odpowiednich zajęciach (np. korekcyjno-kompensacyjnych), czy dostosowanie wymagań edukacyjnych na lekcjach. Sugeruje jeszcze raz udać się do dyrekcji i jasno przedstawić swoje oczekiwania.

  • Dzień dobry. Mam problem z nauczycielem przedmiotu, który uczy mojego syna. Syn ma orzeczenie o kształceniu specjalnym z uwagi na zespół Aspergera. W orzeczeniu zawarte są zalecenia, do których stosują się wszyscy nauczyciele z wyjątkiem jednej Pani, która unika zapoznania się z nim. Ogólnie ze strony tej Pani padł wręcz komentarz, że ona nie ma takiego obowiązku. Brak realizacji zaleceń a wręcz robienie na przekór zaleceniom wpływa negatywne na stan psychiczny syna. Chciałabym się spytać co jako rodzic mogę zrobić? Zwłaszcza chodzi o podstawy prawne. Dyrekcja jest bardzo pomocna ale sami nie radzą sobie z tą nauczycielką.

    • Dzień dobry, przestrzeganie zaleceń orzeczenia, a więc m.in. dostosowania wynikające z potrzeb i możliwości ucznia, są obowiązkiem nauczyciela, a nie jego dobrą wolą. Nie może być sytuacji, że nauczyciel nie respektuje zapisów orzeczenia, co wynika z przepisów prawa: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych oraz Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. Ponadto nie zapominajmy o etyce pracy nauczyciela i obowiązkach zawartych np. w Ustawa z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Rozdział 2, Art. 6.). Moim zdaniem konieczna jest stanowcza rozmowa z Państwa strony, jako rodziców, z nauczycielem na temat zaleceń zawartych w orzeczeniu. Niekiedy nauczyciel potrzebuje wsparcia, w zrozumieniu zapisów orzeczenie – może przydałaby się pomoc pedagoga specjalnego, pedagoga szkolnego lub psychologa, którzy wyjaśnią wszelkie wątpliwości i niejasności. Proszę wziąć także pod uwagę, że to dyrektor jest bezpośrednim zwierzchnikiem nauczyciela, dlatego też tego typu sytuacja, po uprzednich rozmowach z nauczycielem, powinna być omówiona z dyrektorem szkoły. Jeśli rozmowa nie wystarczy, warto skorzystać z pisemnej możliwości zgłoszenia swojej sprawy dyrektorowi – jest to forma oficjalna, na którą dyrektor powinien odpowiedzieć. Myślę, że od tego warto zacząć.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *